Revisiting the Alawi Approach to Dealing with Ideological Opponents (With Emphasis on Justice and Fairness)

Document Type : Original Article

Authors

1 Associate Professor, Department of Jurisprudence and Islamic Law, Bozorgmehr University of Qaenat, Qaen, Iran.

2 Postdoctoral researcher in Quran and Hadith sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.

Abstract
The present study systematically examines the behavioral model of Imam Ali (AS) in interacting with ideological and intellectual opponents. Using a descriptive-analytical method and drawing upon reliable historical and narrative sources, the paper demonstrates that the Alawi tradition is based on three fundamental principles: 1) the ethical "Golden Rule" in interpersonal relations; 2) avoidance of excommunication (takfir) and moral condemnation of opponents; and 3) equitable distribution of public funds (bayt al-mal) among supporters and opponents alike. The findings indicate that Imam Ali (AS), by adhering to the principle of "what you desire for yourself, desire for others" (the ethical Golden Rule), presents a unique model of just engagement with opponents—one that emphasizes preserving human dignity and refraining from ideological imposition. Furthermore, through the phrase "They are our brothers who have rebelled against us" (ikhwanuna baghaw 'alayna), Imam Ali (AS) avoided attributing polytheism or hypocrisy to political opponents while ensuring social justice even toward his adversaries by distributing public resources equally. The innovative aspect of this research lies in its systematic presentation of the Alawi tradition, analyzing justice and fairness not as abstract concepts but as tangible indicators in dealings with opponents.

Keywords

Subjects

منابع
قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
1.        ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید. (۱۴۰۴ق). شرح نهج‌البلاغه. قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی.
2.        ابن منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۱۴ق). لسان العرب. بیروت: دارالفکر.
3.        اجتهادی، ابوالقاسم. (۱۳۶۳ش). بررسی وضع مالی و مالیه مسلمین از آغاز تا پایان دوران اموی. تهران: سروش.
4.        اسلامی، سید حسن. (1386ش). قاعده زرین در حدیث و اخلاق. فصلنامه علوم حدیث. 12(46-45)، 5-33.
5.        آمدی، عبدالواحد بن محمد. (۱۴۱۰ق). غرر الحکم و درر الکلم. قم: دارالکتاب الاسلامی.
6.        بحرانی، یوسف. (۱۴۰۵ق). الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة. نجف: دارالکتب الإسلامیة.
7.        بروجردی، آقا حسین طباطبایی. (۱۴۲۹ق). جامع أحادیث الشیعة. تهران: انتشارات فرهنگ سبز.
8.        بغدادی، عبدالقاهر بن طاهر. (۱۴۰۱ق). أصول‌الدین. بیروت: دار صادر.
9.        بلاذری، احمد بن یحیی. (۱۴۱۷ق). أنساب الأشراف. بیروت: دارالفکر.
10.     جرداق، جورج. (۱۴۲۶ق). الإمام علی صوت العدالة الإنسانیة. قم: مجمع العالمی لأهل البیت علیهم‌السلام.
11.     حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۴۰۹ق). وسائل الشیعه. قم: مؤسسه آل البیت.
12.     حمیری، عبدالله بن جعفر. (۱۴۱۳ق). قرب الإسناد. قم: مؤسسه آل البیت.
13.     خمینی، روح‌الله. (۱۴۲۱ق). کتاب الطهارة. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
14.     خویی، ابوالقاسم. (۱۴۱۸ق). فقه الشیعه: کتاب الطهاره. قم: مؤسسه آفاق.
15.     دلشاد تهرانی، مصطفی؛ حامی، مژگان. (1395). آسیب‌شناسی عملکرد خلفا بر اخلاق اجتماعی مسلمین با تکیه بر نهج‌البلاغه. پژوهش­های نهج­البلاغه، 15(2)، ۷۲۲.
16.     راغب اصفهانی، حسین. (۱۴۱۲ق). مفردات الفاظ قرآن. بیروت: دارالقلم.
17.     زبیدی، سید محمد مرتضی. (۱۴۱۴ق). تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: دارالفکر.
18.     شهرستانی، محمد بن عبدالکریم. (۱۴۱۵ق). الملل و النحل. بیروت: دارالمعرفة.
19.     شیرازی، سید محمد حسینی. (بی‌تا). الأسئلة و الأجوبة - اثنا عشر رسالة. بی‌جا: بی‌نا.
20.     شیردل، معصومه و دیگران (1396). رفتارشناسی امام علی(علیه‌السلام) با اولین مخالفان داخلی حکومت اسلامی. پژوهش­نامه علوی. 8(2)، 45-70.
21.     صدر، سید محمدباقر. (۱۴۲۱ق). بحوث فی شرح العروة الوثقی. قم: مرکز الأبحاث والدراسات التخصصیة للشهید الصدر.
22.     صدوق، محمد بن علی. (۱۴۰۳ق). معانی الأخبار. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
23.     طبرسی، فضل بن حسن. (۱۳۷۷ش). مجمع‌البیان. تهران: ناصر خسرو.
24.     طبسی، نجم‌الدین. (۱۴۲۹ق). روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی. قم: دلیل ما.
25.     عباسی، علی­اکبر (1392). سبک استدلال‌های امام علی علیه مخالفان در نهج‌البلاغه. شیعه شناسی. 11(44)، 233-246.
26.     علامه حلی، حسن بن یوسف. (۱۴۱۰ق). إرشاد الأذهان إلى أحکام الإیمان. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
27.     عمید زنجانی، عباسعلی. (۱۴۲۱ق). فقه سیاسی. تهران: انتشارات امیرکبیر.
28.     فخلعی، محمدتقی. (۱۳۹۴ش). رهیافت فقهی در حقوق بین‌الملل. مشهد: پژوهشکده مطالعات اسلامی.
29.     کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷ق). الکافی. تهران: دارالکتب الإسلامیه.
30.     گنسلر، هری (1387ش)، درآمدی جدید به فلسفه اخلاق، ترجمه حمیده بحرینی، تهران، آسمان خیال.
31.     مجلسی دوم، محمدباقر بن محمدتقی. (۱۴۰۴ق). مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول. تهران: دارالکتب الاسلامیة.
32.     مجلسی دوم، محمدباقر بن محمدتقی. (۱۴۱۰ق). بحار الأنوار. بیروت: مؤسسه الطبع و النشر.
33.     محقق حلی، جعفر بن حسن. (۱۴۰۸ق). شرائع الإسلام. قم: مؤسسه اسماعیلیان.
34.     مرتضوی، سیدمحمد (1379). حضرت علی(ع) و مخالفان سیاسی، مجله تخصصی زبان و ادبیات دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد. 33(4-3). 705-736.
35.     مصطفوی، حسن. (۱۳۸۰ش). تفسیر روشن. تهران: مرکز نشر کتاب.
36.     مطهری، مرتضی. (۱۳۷۶ش). فقه و حقوق (مجموعه آثار). قم: صدرا.
37.     مطهری، مرتضی. (۱۴۰۳ق). بررسی اجمالی مبانی اقتصاد اسلامی. تهران: انتشارات حکمت.
38.     معلوف، لوئیس. (۱۹۹۶م). المنجد فی اللّغة و الأعلام. بیروت: دارالمشرق.
39.     منتظری، حسینعلی. (۱۴۱۷ق). نظام الحکم فی الإسلام. قم: نشر سرایی.
40.     مهریزی، مهدی. (۱۳۷۶ش). عدالت به مثابه قاعده فقهی. نقد و نظر. 3(10)، 184-197.
41.     موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم. (۱۴۲۷ق). فقه الحدود و التعزیرات. قم: مؤسسه النشر لجامعة المفید.
42.     میانجی، علی احمدی. (۱۴۱۱ق). الأسیر فی الإسلام. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
43.     ناس، جان بایر. (۱۳۷۳ش). تاریخ جامع ادیان. ترجمه علی‌اصغر حکمت. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
44.     هاشمی شاهرودی، سید محمود و دیگران. (۱۴۲۶ق). فرهنگ فقه. قم: مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامی.