Elements of Citizenship Rights in Islam with Emphasis on the views of Ayatollah Seyyed Mohammad Hosseini Beheshti

Document Type : Original Article

Author

Islamic Republic of Iran Broadcasting

Abstract
Ayatollah Seyyed Mohammad Hosseini Beheshti is considered one of the most prominent founders of the Islamic Republic of Iran, as his name is associated with the name of the Constitution, the rights of the nation and the rights of citizens in the history of the Islamic Revolution. The present descriptive and analytical essay has been written with the aim of explaining and understanding the elements of citizenship rights in the thought of Ayatollah Beheshti as one of the prominent jurists and jurists of the Islamic Revolution. The findings and results show that Ayatollah Beheshti, due to his familiarity with religious foundations and familiarity with schools and political systems, as well as his detailed knowledge of the conditions and requirements of the country, played the greatest role in explaining the elements and components of citizenship rights such as the right to freedom, the right to social justice and the right to security in the early years of the victory of the Islamic Revolution, he was able to include these elements in the constitution of the Islamic Republic in the process of drafting, compiling and approving it, as well as legally establishing the rights of citizens and democracy, and guaranteeing the safety of the society from the return of tyranny and autocracy.

Keywords


آقایی، بهمن(1376). فرهنگ حقوق بشر، چاپ اول، تهران انتشارات کتابخانه گنج دانش.
احمدزاده، سیدمصطفی(1384). حقوق شهروندی، اندیشه، 11(6)، 53-43.
ادیبی، حسین(1355). مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی شهری، نامه علوم اجتماعی، 6، 33-22.
پروین، فرهاد(1387). حقوق شهروندی در سیره نبوی در حقوق ایران، اندیشة حوزه، 72.
پلبو، روبر(1370). شهروندی و دولت، ترجمه ابوالفضل قاضی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
جوادی آملی، عبدالله(1375). فلسفه حقوق بشر، قم: نشر اسراء.
حرعاملی، محمد بن حسن(۱۳۸۳ق). وسایل الشیعه، جلد18، تهران،  مکتبه الاسلامیه.
حسینی بهشتی، سیدمحمد(۱۳58)، مصاحبه نشریه عروه الوثقی با آیت‌الله سید محمد حسینی بهشتی، ۱، ۱۵.
حسینی بهشتی، سید محمد(1361). بررسی تحلیلی از جهاد، عدالت، لیبرالیسم، امامت، چاپ اول، تهران: نشرستادبرگزاری مراسم هفتم تیر.
حسینی بهشتی، سید محمد(1377). بررسی ویژگی های حکومت اسلامی، تهران: بنیاد نشر آثار و اندیشه های شهید بهشتی.
حسینی بهشتی، سید محمد(1381). آزادی، هرج و مرج، زورمداری، مناظره آیت‌الله بهشتی، دکتر حبیب الله پیمان، دکتر نورالدین کیانوری، مهدی فتاح پور، تهیه و تنظیم بنیاد نشر آثار و اندیشه‌های آیت‌الله دکتر بهشتی، چاپ دوم، تهران: بقعه.
حسینی بهشتی، سید محمد(1383). ولایت، رهبری، روحانیت‌، چاپ اول، تهران: ناشر: آثار اندیشه هاى شهید آیت الله دکتر بهشتی‌.
حسینی بهشتی، سید محمد؛ باهنر، محمدجواد و گلزاده غفوری، علی(1386). شناخت اسلام، تهران: تهیه و تنظیم بنیاد نشر آثار و اندیشه‌های آیت‌الله دکتر بهشتی.
حسینی بهشتی، سید محمد(1386). سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های آیت الله شهید بهشتی رحمه الله(از خرداد تا اسفند 1359)، تدوین محمد رضا سرابندی، جلد 2، تهران: نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
حسینی بهشتی، سیدمحمد(۱۳۶۴). صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی، تهران: اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی.
 حسینی بهشتی، سید محمد(1388). حـزب جـمهوری اسـلامی مواضع تفضیلی، بـنیاد نـشر آثار واندیشه های شهید بهشتی، تهران: بقعه.
حسینی بهشتی، سیدمحمد(۱۳۹0). حزب جمهوری اسلامی، گفتارها. گفتگوها. نوشتارها، چاپ اول، تهران: روزنه.
حسینی بهشتی، سیدمحمد(1391). پیامبری از نگاهی دیگر، چاپ اول، تهران: نشر روزنه.
حسینی بهشتی، سیدمحمد(۱۳۹۴). مبانی نظری قانون اساسی، چاپ دوم، تهران: انتشارات روزنه.
حسینی بهشتی، سیدمحمد(۱۳۹6). سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های آیت‌الله شهید دکتر سیدمحمد حسینی بهشتی، تدوین محمدرضا سرابندی، جلد سوم، چاپ دوم، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
حقیقت، سید صادق و میرموسوی، سیدعلی(1381). مبانی حقوق بشر از دیدگاه اسلام و دیگر مکاتب، تهران: نشر مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
دارابی، علی و مطلبی، مسعود(1402). فقه، سیاست و حکومت، چاپ سوم، تهران: نشرسازمان جهاد دانشگاهی تهران.
دارابی، علی(1381). سیاستمداران اهل فیضیه، تهران: نشر سیاست.
داریوند، محمدصادق(1398). جایگاه حقوق و آزادی‌های شهروندی در منظومه فکری شهید بهشتی، حقوق بشر و شهروندی، 2(8)، 194-169.
دهخدا، علی اکبر(1373). لغتنامه، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
رضایی پور، آرزو (1385). حقوق شهروندی، تهران: نشر آریان.
محمدی ری شهری، محمد(1386). میزان الحکمه، ترجمه حمیدرضا شیخی، قم: موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث.
سرابندی، محمد رضا (1386). سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های آیت‌الله شهید بهشتی رحمه‌الله(از خرداد تا اسفند 1359). جلد 2، تهران: نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران(1364)، چهار جلد، تهران: اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی .
طباطبایی مؤتمنی، منوچهر(1370). آزادیهای عمومی و حقوق بشر، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
علویان، مرتضی؛ دهرویه، عباس و رضایی خنکدار، پرویز(1401). جستاری بر مفهوم شهروندی در اندیشه سیاسی شهید بهشتی، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 43، 96-79.
عمید زنجانی، عباسعلی(1368). فقه سیاسی، ج۱: حقوق سیاسی و مبانی قانون اساسی جمهوری اسلا‌می ایران، چاپ دوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
قراملکی، محمدحسین(1381). حقوق متقابل مردم و حکومت، تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
کاستلز، استفان و الیستر دیویدسون(1382). مهاجرت و شهروندی، ترجمه فرامرز قیلو، تهران: پژوهشکده راهبردی.
کلینی، محمد بن یعقوب(1407ق). کافی، جلد 2، تهران: دار الکتب الاسلامیه.
گرجی، ابوالقاسم و عمید زنجانی، عباسعلی(1379). حق امنیت شخصی افراد از دیدگاه اسلام، ترجمه سید فضل الله موسوی، نامه علوم انسانی، 1(3)، 68-33.
لک‌زایی، شریف (1382). آزادی سیاسی در اندیشة آیت‌الله مرتضی مطهری و آیت‌الله بهشتی، قـم: نشر مؤسسة بوستان کتاب.
لک‌زایی، نجف(1392). دیدگاه امنیتی شیعه با تاکید بر اندیشه آیت‌الله دکتر شهید بهشتی(ره)، شیعه شناسی، 11(41)، 40-7.
لوئیز، ویرث(1358). شهرگرایی شیوه‌ای از زندگی، تهران: نشر ایران.
مطهری، مرتضی(1376). عدل الهی، چاپ یازدهم، تهران: نشر صدرا.
منصوری، سیدمهدی(1380). حقوق و مبانی و فلسفه آن، تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
موسوی‌بجنوردی، سیدمحمد و مهریزی‌ثانی، محمد(1392). حقوق شهروندی از نگاه امام خمینی(س)، پژوهشنامه متین، 15(61)، 24-2.
موسوی خمینی؛ امام سید روح الله(1385). صحیفه امام خمینی، جلد17، چاپ چهارم.تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره). 
نش، کیت(1387). جامعه شناسی سیاسی معاصر: جهانی شدن، سیاست، قدرت، ترجمه محمد تقی دلفروز، تهران: نشر کویر.
ورعی، سید جواد(1396). شهید بهشتی و حقوق ملت در قانون اساسی، سیاست نامه مفید، 2، 107-85.
Marshall, Thomas Humphrey (1950), Citizenship and Social Class: And Other Essays, University Press.
Marshall, Thomas Humphrey (1964), Class, Citizenship, and Social Development, Garden City, New York: Anchor Books.
The Cairo Declaration on Human Rights in Islam (1990) Annex to Res، No، 49/19p.