Legal study of the position of public oversight in the realization of administrative justice in the legal system of the Islamic Republic of Iran

Document Type : Original Article

Authors

1 Department of Law, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran

2 Assistant Professor, Law Department, Tolo Mehr University, Qom, Iran

3 Department of Public Law, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran

Abstract
Administrative justice is one of the fundamental pillars of the legal system of the Islamic Republic of Iran and a manifestation of social justice. This concept has a special place in the principles of the Constitution and ordinary laws of the country, and its goal is to protect the rights of citizens and promote the health and efficiency of the administrative system. Public oversight, as one of the tools for achieving administrative justice, provides the basis for transparency, accountability, and prevention of administrative violations.This research, with a descriptive-analytical approach, examines the legal position of public oversight in the realization of administrative justice in the legal system of the Islamic Republic of Iran. The findings show that principles such as Article 8 of the Constitution and Articles 28 and 44 of the Civil Service Management Law have provided the necessary legal basis for public participation in overseeing the performance of executive agencies.As a result, administrative justice has a central position in the Iranian legal system, and public oversight can play an effective role in achieving the goals of administrative justice by establishing a connection between people and administrative institutions.

Keywords

Subjects

1-                   سلوکلایی ، محمد فلاح ، ( 1390 ) ؛ سازکارهای نظارت بر حکومت در اسلام و نظام لیبرال و دموکراسی ، ناشر : انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ، نوبت و تاریخ چاپ : اول ، زمستان . 
2- سید فاطمی ، سید محمد قاری (1396)؛ حقوق بشر معاصر دفتر اول درآمدی بر مباحث نظری؛ مفاهیم، مبانی، قلمرو و منابع ، ناشر: نشر نگاه معاصر، نوبت چاپ: یکم ناشر، چاپ پنجم.
3- صادقی مقدم، محمدحسن، میرزاده کوهشاهی، نادر، (1395)؛ آیین رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان دولت، ناشر: مؤسسة انتشارات دانشگاه تهران، نوبت چاپ: سوم با تجدید نظر و اضافات.
4- کاتوزیان، ناصر، (1390)؛ مقدمة علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران، ناشر: شرکت سهامی انتشار، چاپ هشتاد.
5- کعبی ، عباس، (1395)؛ تحلیل مبانی نظام جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر اصول قانون اساسی (جلد دوم اصول هشتم تا هجدهم)، ناشر: پژوهشکده شورای نگهبان، چاپ اول.
6- مترجم: الهی قمشه ای، مهدی؛ قرآن کریم، محل چاپ و چاپخانه: قم چاپخانه بزرگ قرآن کریم، چاپ چهارم.
7- مرتضایی ، سید احمد ، ( 1390 ) ؛ نظارت استصوابی یا استطلاعی : بررسی فقهی حقوقی نظارت شورای نگهبان بر انتخابات ، ناشر : انتشارات مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ، نوبت و تاریخ چاپ : اول ، زمستان .  
8- وکس، ریموند، مترجم: آقایی طوق، مسلم، انصاری، باقر (1397)؛ فلسفه حقوق مختصر و مفید، ناشر: انتشارات جاودانه، جنگل.
9- اسماعیلی، محمد، نجابت خواه، مرتضی، گرجی ازندریانی، علی اکبر (1404)، « آسیب شناسی نظام پرداخت حقوق و مزایا از منظر عدالت استخدامی» ، فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری، سال هفتم، شماره بیست و دوم.
10- آل علی، مهناز، کریمی، محمود (1397)، « شیوه های کارآمد نظارت اجتماعی در نهج البلاغه» ،
دو فصلنامة علمی- پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی
، س10، ش19.
11- پریمی، ابوالفضل، ذاکریان، مهدی ( 1403 )، « آسیب های سیاست های سلامت نظام اداری ایران در مراحل تدوین، اجرا و نظارت »، فصلنامه حقوق اداری، سال دوازدهم، شماره 40. 
12- حاجی حیدر، حمید (1388)، « بررسی جامع مفهوم عدالت از دیدگاه اسلام»، معرفت سیاسی، سال اول، شماره دوم.
13- حمزه هویدا، مهدی، فخاریان، مریم (1403)، « مفهوم نظم عمومی و رابطه آن با اخلاق حسنه در حقوق ایران» ، فصلنامه علمی مطالعات حقوق بشر اسلامی، دوره 13، شماره 3، پیاپی 34.
14- رازینی، جعفرعلی، پروین، خیرالله، حبیبی، محمد حسن (1403) ،« نقش دیوان عدالت اداری در صیانت از حقوق استخدامی کارمندان »، فصلنامه علمی پژوهشهای نوین حقوق اداری، سال ششم، شماره بیستم.
15- رستمی، ولی، رنجبر، احمد (1393)، « عدالت اداری: چارچوب مفهومی و ساز و کارهای نهادی»، فصلنامه دانش حقوق عمومی، سال سوم، شماره7.
16- رسولی، سارا، رضایی نژاد، ایرج (1403)، «شاخص تعهدات حقوق بشری دولت ها در مورد حق بر اداره خوب »،فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری، سال ششم، شماره بیست و یکم.
17- رضوانی فر، محمد مهدی، سلیمی، زهرا ( 1403 )، « تاملی بر ابعاد حقوقی تصمیم نادرست مدیران دولتی در پرتو صلاحیت های دیوان محاسبات کشور »، فصلنامه حقوق اداری، سال دوازدهم، شماره40.
18- شجاعیان، محمد، بایقره، افشین (1404) ، « چالش های حقوقی اجرای استاندارد های شفافیت و حکمرانی خوب در نظام اداری ایران»  ، فصلنامه حقوق اداری، سال دوازدهم، شماره 42.
19- صادقی، محمدعلی، « نقش نظارت در استقرار و تقویت فرهنگ پاسخگویی»، مجلس و پژوهش، سال12، شماره 50-49.
20- فرامرزی، رضا، پروین، خیرالله، پاشای امیری، امین (1402)، « تنقیح قوانین، نقش ها و کارکردها در تحقق نظام مبتنی بر قانونگذاری شایسته»، فصلنامه تعالی حقوق، سال چهاردهم، شماره 2.