کودکان افغان در پی بحران‌های پیاپی و ناپایداری‌های سیاسی و اقتصادی مجبور به ترک کشور شده‌اند و در مدارس ایران مشغول هستند که دارای موانع و چالش‌هایی در طول تحصیل خود هستند؛ که این موانع می‌تواند دسترسی به آموزش با کیفیت و فرصت‌های برابر را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. لذا هدف از پژوهش حاضر بررسی تجارب‌زیسته معلمان و کارکنان مدارس از چالش‌های تحصیل دانش‌آموزان افغان بود. این پژوهش کیفی با استفاده از روش کیفی از نوع پدیدارشناسی اجرا شد. روش گردآوری اطلاعات استفاده از مصاحبه‌های نیمه ساختارمند بود. بر این اساس، با رویکرد نمونه‌گیری هدفمند و روش معیار، معلمان و کارکنان مدارس در سال تحصیلی 1402-1403 که سابقه تدریس به دانش‌آموزان افغان داشتند، انتخاب شدند و درنهایت با مصاحبه عمیق با 15 نفر اشباع نظری حاصل شد. تحلیل مصاحبه‌ها، با استفاده از الگوی هفت مرحله‌ای کلایزی انجام گرفت. پس از استخراج و دسته‌بندی موضوعی، 9 کد انتخابی و 32 مضمون محوری شناسایی شد. مضامین انتخابی شامل مؤلفه‌های آموزشی(نقاط قوت تحصیلی، نقاط ضعف تحصیلی، عوامل تسهیل‌کننده،ترک تحصیل، عوامل بازدارنده، کبرسن و تعامل خانه و مدرسه)، مؤلفه‌های اداری(فرآیند ثبت نام و مشکلات ثبت نام)،مؤلفه‌های تربیتی(نقش خانواده، نقش جامعه و نقش محیط کار)، مؤلفه‌های اجتماعی(آسیب‌های اجتماعی، عوامل آسیب‌زا، افغان‌هراسی و موقعیت جغرافیایی)، مؤلفه‌های فرهنگی(تفاوت‌های زبانی، تفاوت‌های مذهبی و جهان‌بینی قومی)،مؤلفه‌های فردی(ویژگی‌های شخصیتی، ویژگی‌های رفتاری، قابلیت‌ها واستعدادها، بهداشت‌فردی و مسائل روحی-روانی)،مؤلفه‌های سیاسی(سیاست‌های دولتی و سیاست‌های بین‌المللی)، روابط میان فردی(روابط با کارکنان، روابط با معلم، روابط افاغنه با یکدیگر و روابط افغان‌ها با ایرانی) و مدرسه اختصاصی(پیامدهای مثبت و پیامدهای منفی) طبقه‌بندی شد.