واکاوی ابعاد راهبردی در قبال تروریسم تکفیری توسط بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در بحران‌های خاورمیانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

چکیده
منطقه خاورمیانه به دلیل برخورداری از جایگاه ژئوپلیتیکی، ژئواستراتژیکی و منابع غنی انرژی، همواره در کانون توجه قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای قرار داشته است. یکی از مهم‌ترین ابعاد سیاست خارجی این قدرت‌ها، تلاش برای تأثیرگذاری بر روند تحولات سیاسی و امنیتی منطقه از طریق اتخاذ راهبردهای مداخله‌جویانه و رقابت‌محور بوده است. در سال‌های اخیر، گسترش اندیشه‌های تکفیری و ظهور گروه‌های تروریستی مانند داعش، علاوه بر تشدید بی‌ثباتی، خشونت و ناامنی در خاورمیانه، زمینه را برای افزایش مداخلات و نفوذ قدرت‌های فرامنطقه‌ای در برخی کشورهای منطقه فراهم کرده است. هم‌زمان، گسترش تروریسم تکفیری به تشدید رقابت میان قدرت‌های منطقه‌ای برای تأمین و گسترش منافع راهبردی خود انجامیده و در مواردی، اتخاذ سیاست‌ها و راهبردهای تقابلی و خصمانه را به دنبال داشته است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل راهبردهای قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در حمایت مستقیم یا غیرمستقیم از تروریسم تکفیری در خاورمیانه و تبیین عوامل و انگیزه‌های مؤثر بر نقش‌آفرینی این بازیگران در تحولات امنیتی منطقه انجام شده است. این پژوهش می‌کوشد ابعاد ژئوپلیتیکی، امنیتی و سیاسی این راهبردها و پیامدهای آن‌ها را برای نظم و امنیت منطقه‌ای مورد بررسی قرار دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات