گروه معارف اسلامی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
تبیین و اجرای حقوق بشر اسلامی به منزله الگویی متکی بر کرامت ذاتی انسان و آموزه‌های شریعت اسلامی، همواره یکی از چالش‌های بنیادین نظام‌های حقوقی معاصر در تقابل با گفتمان‌های فردگرایانه غربی بوده است. در این میان، جمهوری اسلامی ایران با تلفیق موازین اسلامی و حاکمیت مردم در قانون اساسی، بستری متمایز برای تحقق این الگو فراهم آورده است؛ مسئله‌ای که ارزیابی جایگاه، ظرفیت‌ها و موانع فراروی آن را در دو عرصه تقنین و اجرا ضروری می‌سازد. بر این اساس، پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که جمهوری اسلامی ایران چه جایگاهی در تبیین و اجرای حقوق بشر اسلامی دارد و مهم‌ترین امکان‌ها و راهبردهای آن کدام‌اند؟ فرضیه پژوهش بیان می‌دارد که جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر اصول مترقی قانون اساسی و مبانی فقهی از ظرفیت نظری و تقنینی قابل‌توجهی در تبیین حقوق بشر اسلامی برخوردار است، لیکن در مقام اجرا و گفتمان‌سازی بین‌المللی با چالش‌های هنجاری، ساختاری و تعارضات تفسیری مواجه است. این مطالعه با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و مبتنی بر گردآوری اسنادی و کتابخانه‌ای به تحلیل منابع فقهی، قوانین موضوعه و اسناد حقوق بشری پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که امکان‌های اساسی ایران در تقنین اصول کرامت‌محور و عدالت‌گستر تبلور یافته، اما چالش‌های ناشی از ابهام در سازوکارهای تضمین، تشتت در تفسیرهای قضایی و هژمونی حقوق بشر غربی، مانع از کارآمدی حداکثری آن شده است؛ ازاین‌رو، راهبرد اصلی بر اصلاح ساختارهای اجرایی و بازتعریف دیپلماسی حقوق بشری استوار است.
مهرنیا، حسینعلی. (1405). جایگاه جمهوری اسلامی ایران در تبیین و اجرای حقوق بشر اسلامی: امکان‌ها و راهبردها. (e254966). فصلنامه علمی مطالعات حقوق بشر اسلامی، 15(3)، e254966
MLA
مهرنیا، حسینعلی. "جایگاه جمهوری اسلامی ایران در تبیین و اجرای حقوق بشر اسلامی: امکان‌ها و راهبردها" .e254966 , فصلنامه علمی مطالعات حقوق بشر اسلامی, 15, 3, 1405, e254966.
HARVARD
مهرنیا حسینعلی. (1405). 'جایگاه جمهوری اسلامی ایران در تبیین و اجرای حقوق بشر اسلامی: امکان‌ها و راهبردها', فصلنامه علمی مطالعات حقوق بشر اسلامی, 15(3), e254966.
CHICAGO
حسینعلی مهرنیا, "جایگاه جمهوری اسلامی ایران در تبیین و اجرای حقوق بشر اسلامی: امکان‌ها و راهبردها," فصلنامه علمی مطالعات حقوق بشر اسلامی, 15 3 (1405): e254966,
VANCOUVER
مهرنیا حسینعلی. جایگاه جمهوری اسلامی ایران در تبیین و اجرای حقوق بشر اسلامی: امکان‌ها و راهبردها. فصلنامه علمی مطالعات حقوق بشر اسلامی. 1405;15(3):e254966.
