ابعاد و آثار بی طرفی و جانبداری داور در نظام حقوقی ایران و انگلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکترای گروه حقوق خصوصی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار گروه حقوق، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران

چکیده
یکی از اصول اساسی در رسیدگی به اختلافات مساله بی طرفی نهاد رسیدگی کننده است. این مساله تنها در رسیدگی از طریق محاکم دادگستری، بلکه در حل و فصل اختلافات از طریق داوری نیز مهم است. با توجه به رویکرد مبهم قانونگذار ایران در رابطه با اصول دادرسی در داوری، مفهوم و آثار بی طرفی داور در نظام حقوقی ایران مشخص نمی باشد. این در حالی است که در قواعد داوری انگلستان و همینطور نهادهای داوری بین المللی بی طرفی داور مورد تاکید قرار گرفته است و دامنه آن حتی به پیش از آغاز رسیدگی نیز توسعه یافته است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی در صدد بررسی مفهوم ، ابعاد و آثاری است که در این دو نظام حقوقی نسبت به بی طرفی و جانبداری داور اتخاذ شده است. تحقیق حاضر نتیجه می گیرد برخلاف نظام حقوقی انگلستان در نظام حقوقی ایران همچنان خلاء های جدی هم در مبانی لزوم بی طرفی داور و هم در توصیف ابعاد و آثار آن وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


اسدی نژاد، سید محمد(1391). اصل استقلال و بی طرفی در داوری تجاری بین المللی، دانش و پژوهش حقوقی، 1(2)، 29-1.
بطحائی، سید فرهاد و شمس، عبداله(1396). معیار تشخیص استقلال و بی طرفی داور، تحقیقات حقوقی، 20(77)، 65-39.
بطحائی، سیدفرهاد. بهمنی، محمد علی. جنیدی، لعیا و شمس، عبداله(1397). مطالعه تطبیقی استقلال و بی طرفی داور اختصاصی، تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، 14(36)، 50-29.
پاک نژاد، امین اله؛ غمامی، سید محمد مهدی(1400). سازوکارهای مشارکت نهادهای دوست دادگاه در احیای حقوق عامه. مطالعات حقوق بشر اسلامی، 10(4)، 55-79.
خدابخشی، عبدالله(1395). حقوق داوری و دعاوی مربوط به آن در رویه قضایی، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ چهارم.
خدری، صالح(1393). اصول دادرسی در داوری تجاری بین‌المللی، مطالعات حقوق خصوصی، 44(4)، 543-527.
خوشبخت احمدی، نوراله(1397). اصول داوری مربوط به برابری طرفین و ضمانت اجرای آنان در قانون آیین دادرسی و قانون داوری تجاری بین المللی ایران، دومین همایش بین المللی حقوق، علوم سیاسی و معارف اسلامی، 34-19.
السان، مصطفی و آقاقلیزاده خیاوی، ایلدار(1393). داوری جانبدارانه و تقابل آن با اصول بنیادین حاکم بر داوری، راهبرد، 23(70)، 38-5.
شعبه 10 دادگاه تجدیدنظر استان تهران، دادنامه شماره 9309982160100280، مورخ 5/5/1394.
شعبه 15 دادگاه تجدید نظر استان تهران، دادنامه شماره  9509970221500439،مورخ 19/3/1395.
شعبه 37 دادگاه تجدیدنظر استان تهران، دادنامه شماره 9309982163100405، مورخ 28/2.1394.
شعبه 61 دادگاه تجدیدنظر استان تخران، دادنامه شماره 9309982163100838،مورخ 13/8/1394.
کتابی، امیرعلی؛ ایزدی اودلو، عظیم(1400). حقوق جهانی بشر در اسلام و مقایسه و تطبیق آن با حقوق بشر غرب از دیدگاه علامه جعفری. مطالعات حقوق بشر اسلامی، 10(4)، 33-53.
مافی، همایون، قوامی، بهزاد و محمدی، سام(1401). استقلال و بی طرفی داور در داوری های بین المللی با تکیه بر آرای قضایی، تحقیقات حقوقی، 25(97)، 66-39.
واحد، شقایق و معبودی نیشابوری، رضا(1394). استقلال و بی طرفی داور: ترادف یا تمایز( مطالعه تطبیقی در داوری تجاری بین المللی)، حقوق تطبیقی، 6(1)، 412-393.
European Charter on the Statute for Judges 17 November 2010
ECHR, Oktay Alkan v. Türkiye, Application no. 24492/21,Judgment of 20 June 2023,Para.39.
ECHR, Denisov v. Ukraine [GC], Application no. 76639/11, Judgment of 25 September 2018, Para.44.and Grzęda v. Poland [GC],Application no. 43572/18, Judgment of 15 March 2022, Para.247.
Netherlands Arbitration Institute, Rotterdam , Arbitration rules 1 January 2015
Royal Courts of Justice, W Ltd. v. M SDN BHD [2016] EWHC 422 (Comm), Case No: CL-2015-000344, Para.22.
UK Supreme Court, Halliburton Company (Appellant) v Chubb Bermuda Insurance Ltd (Formerly known as Ace Bermuda Insurance Ltd) (Respondent) [2018] EWCA Civ 817, Case ID: UKSC 2018/0100, December 2016,Para.52.
Technology and Construction Court, Secretary of State for the Home Department v. Raytheon Systems Ltd, judgments dated 17 February 2015
Commercial Court, Orascom TMT Investments v. Veon Ltd [2018] EWHC 985 (Comm) 22 March 2018.
Martin King, Ben E. Balzan, Jonathan A. Graham, Arbitrator Bias and Conduct - Contrasting Fortunes of Recent Challenges Under Sections 24 and 68 of the Arbitration Act 1996, 7 April 2022, https://www.klgates.com/Arbitrator-Bias-and-Conduct-4-7-2022
Court Of Appeal (Civil Division), Manchester City Football Club Ltd v Football Association Premier League Limited and others [2021] EWHC 628 (Comm), Case Number: A4/2021/0615 & A4/2021/06, Date of Order: 20 July 2021,Para.16.
Commercial Court Queen’s / King’s Bench, A and others v B and another [2011] EWHC 2345 (Comm), 15 September 2011.
Justin Williams, Hamish Lal and Richard Hornshaw, Akin Gump LLP, Arbitration procedures and practice in the UK(England and Wales): overview, A Q&A guide to arbitration law and practice in the UK, Law stated as at 01-Dec-2018,P.10. see:Thomson Reuters Practical law, https://www.akingump.com/a/web/101415/aokvH/practical-law-arbitration-procedures-and-practice-in-the-uk-.pdf
https://edalatsara.com/example-of-arbitrators-neutrality-in-arbitration/
ECHR, Zubko and Others v. Ukraine, Application no. 3955/04 and others, Judgment of 26 April 2006, Para.70.