تضمین حقوق ملت و آزادی‌های مشروع در ایران، سازوکارها و الزامات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه علوم سیاسی، دانشکده فرهنگ و تمدن، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، ایران

چکیده
حقوق و آزادی‌های مشروع، از ارکان مهم نظام‌های حقوقی برای مردم محسوب می‌شوند. با وقوع انقلاب اسلامی ایران و استقرار نظام جمهوری اسلامی، و با تاکیداتی بنیانگذار فقید انقلاب حضرت امام خمینی (ره) و نیز رهبران فکری انقلاب داشتند، این حقوق و آزادی های مشروع به صراحت در قانون اساسی و قوانین عادی به رسمیت شناخته شده‌اند. در این مقاله به بررسی سازوکارهای حقوقی، سیاسی و نهادی تأمین و تضمین این حقوق پرداخته و الزامات تحقق آن را تحلیل خواهیم کرد. در این میان تلاش می شود، با روش توصیفی-تحلیلی و نیز بهره گیری از منابع متقن کتابخانه‌ای، به ارزیابی و آسیب شناسی راه طی شده و مسیر پیش رو پرداخت. این پژوهش نشان می‌دهد که علیرغم وجود چارچوب‌های حقوقی قوی و نیز مبانی نظری و اندیشه ورزانه قابل اتکاء، چالش‌هایی در اجرای کامل حقوق و آزادی های مشروع وجود دارد که نیازمند اصلاحات ساختاری و تقویت نهادهای نظارتی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

1.      قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه فصل سوم (حقوق ملت).
2.      عمید زنجانی، عباسعلی. حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: سمت.
3.      هاشمی، سید محمد. حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، جلد اول و دوم. تهران: میزان.
4.      کاتوزیان، ناصر. حقوق اساسی و نهادهای سیاسی. تهران: شرکت سهامی انتشار.
5.      قاضی، سید فضل‌الله. آزادی‌های عمومی در نظام حقوقی ایران. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
6.      نجفی، علی. «جایگاه حقوق ملت در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران». فصلنامه حقوق اساسی، شماره‌های مختلف.
7.      عابدی، حسین. «بررسی تطبیقی آزادی‌های مشروع در نظام حقوقی ایران و اسناد بین‌المللی حقوق بشر». مجله پژوهش حقوق.
8.      فاضلی، محمود. «حقوق ملت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران». فصلنامه مطالعات حقوق عمومی.
 
1.       Universal Declaration of Human Rights (UDHR, 1948)
2.       International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR, 1966).
3.       International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (ICESCR, 1966).
4.       Ann Kent, Beyond Compliance: China, International Organizations, and Global Security. Stanford University Press.
5.       Jack Donnelly, Universal Human Rights in Theory and Practice. Cornell University Press.
6.       David Beetham, Democracy and Human Rights. Polity Press.